Ҳайати Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоношиносӣ»-и Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти роҳбарии директори муассиса Муродзода Акбар Исматулло дар Форуми байналмилалии онкологии «Шабҳои сафед – 2026», ки дар шаҳри Санкт-Петербурги Федератсияи Россия баргузор гардид, иштирок намуд. Форум яке аз бузургтарин ҳамоишҳои байналмилалӣ дар соҳаи онкология буда, олимон, мутахассисони варзидаи соҳаи саратоншиносӣ, роҳбарони муассисаҳои илмӣ ва тиббӣ, инчунин намояндагони мақомоти тандурустии кишварҳои гуногуни ҷаҳонро ба ҳам овард.

Дар доираи форум мулоқоти расмии директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоношиносӣ»-и Ҷумҳурии Тоҷикистон Муродзода Акбар Исматулло бо директори Муассисаи федералии давлатии буҷетии «Маркази миллии таҳқиқоти тиббии онкология ба номи Н.Н. Петров»-и Вазорати тандурустии Федератсияи Россия, академики Академияи илмҳои Россия Алексей Михайлович Беляев баргузор гардид. Зимни мулоқот ҷонибҳо масъалаҳои густариши ҳамкориҳои дуҷониба, такмили хизматрасонии онкологӣ, ҷорӣ намудани усулҳои муосири ташхис ва табобат, рушди таҳқиқоти илмӣ, омодасозии мутахассисони баландихтисос ва татбиқи лоиҳаҳои муштаракро мавриди баррасӣ қарор доданд.

Дар натиҷаи мулоқот байни Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоношиносӣ»-и Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Муассисаи федералии давлатии буҷетии «Маркази миллии таҳқиқоти тиббии онкология ба номи Н.Н. Петров»-и Вазорати тандурустии Федератсияи Россия Созишномаи ҳамкорӣ ба имзо расонида шуд.

Созишномаи мазкур барои роҳандозии шарикии дарозмуддати стратегӣ байни ду муассисаи пешбари онкологӣ заминаи устувор фароҳам оварда, ҳамкории муштаракро дар самтҳои рушди хизмати онкологии Ҷумҳурии Тоҷикистон, гузаронидани таҳқиқоти фундаменталӣ ва амалӣ, мубодилаи таҷриба ва мутахассисон, татбиқи барномаҳои таълимӣ, ташкили такмили ихтисос ва таҷрибаомӯзӣ, баргузории конференсияҳои илмӣ-амалӣ ва таҳқиқоти клиникӣ, инчунин таъсис ва такмили феҳристи популятсионии саратони аҳолӣ мутобиқ ба стандартҳои байналмилалӣ пешбинӣ менамояд.

Ба имзо расидани созишномаи мазкур қадами муҳим дар роҳи таҳкими ҳамкориҳои илмӣ ва касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Федератсияи Россия дар соҳаи онкология ба ҳисоб меравад. Татбиқи чорабиниҳои муштарак ба ҷорӣ намудани технологияҳои муосири ташхису табобат, баланд бардоштани самаранокии хизматрасонии онкологӣ, рушди иқтидори илмӣ, такмили омодасозии мутахассисон ва беҳтар гардидани сифати ёрии махсусгардонидашудаи онкологӣ ба аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон мусоидат хоҳад намуд.

Яке аз рӯйдодҳои муҳими форум ба директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоношиносӣ»-и Ҷумҳурии Тоҷикистон Муродзода Акбар Исматулло супоридани медали ёдбуди ба номи Николай Павлович Напалков гардид. Ин мукофоти ифтихорӣ барои саҳми арзандаи ӯ дар рушди хизмати онкологӣ, илми тиб, таҳкими ҳамкориҳои байналмилалӣ ва рушди шарикии касбӣ дар соҳаи онкология тақдим карда шуд.

Дар анҷоми форум директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоношиносӣ»-и Ҷумҳурии Тоҷикистон Муродзода Акбар Исматулло роҳбарони муассисаҳои пешбари онкологӣ, сармутахассисони соҳаи онкологияи Федератсияи Россия ва кишварҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақилро барои иштирок дар Анҷумани якуми онкологҳо ва радиологҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки 16 октябри соли 2026 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор мегардад, даъват намуд.

Иштироки ҳайати Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоношиносӣ дар Форуми байналмилалии онкологии «Шабҳои сафед – 2026» ва ба имзо расидани созишномаи ҳамкорӣ қадами муҳими навбатӣ дар самти густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ, таҳкими робитаҳои илмӣ ва ҷорӣ намудани таҷрибаи пешқадами ҷаҳонӣ дар низоми расонидани ёрии онкологӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

26 июни соли 2026 дар Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоношиносӣ» бахшида ба ҷашни Рӯзи Ваҳдати миллӣ таҳти унвони «Ваҳдати миллӣ – кафили рушди давлат ва ҷомеа» чорабинии тантанавӣ бо иштироки роҳбарият, олимон, омӯзгорон, табибон ва кормандони муассиса баргузор гардид.

Чорабинӣ бо садо додани Суруди миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз ёфта, сипас тибқи барномаи тасдиқшуда идома ёфт.

Дар идомаи ҳамоиш директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоношиносӣ» Муродзода А.И. иштирокчиёнро ба муносибати Рӯзи Ваҳдати миллӣ самимона табрик намуда, таъкид кард, ки ваҳдати миллӣ яке аз дастовардҳои бузургтарини даврони соҳибистиқлолии Тоҷикистон буда, маҳз ба шарофати сулҳу субот, ҳамдигарфаҳмӣ ва иттиҳоди миллӣ имрӯз кишвари азизи мо дар тамоми самтҳои ҳаёти ҷомеа ба пешрафту тараққиёти назаррас ноил гардидааст.

Дар суханронии худ роҳбари муассиса махсус қайд намуд, ки таҳкими сулҳу ваҳдати миллӣ ва рушди устувори давлат бо номи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайванди ногусастанӣ дорад. Бо сиёсати хирадмандона, дурандешона ва сулҳпарваронаи Пешвои миллат мардуми Тоҷикистон тавонистанд оқибатҳои низои шаҳрвандиро паси сар намуда, ваҳдати миллиро таҳким бахшанд ва барои рушди устувори кишвар заминаи боэътимод фароҳам оваранд. Таъкид гардид, ки имрӯз низ таҳти роҳбарии Пешвои миллат Тоҷикистон дар роҳи рушди иҷтимоию иқтисодӣ, илму маориф, тандурустӣ ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ ба дастовардҳои назаррас ноил мегардад.

Зикр карда шуд, ки Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ, ки 27 июни соли 1997 ба имзо расид, оғози марҳилаи нави рушди давлатдории тоҷикон гардида, барои таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ, рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ, илм, маориф ва тандурустӣ заминаи устувор фароҳам овард.

Дар суханронӣ ҳамчунин таъкид гардид, ки имрӯз соҳаи тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳз дар фазои сулҳу оромӣ имконияти рушди босуръат пайдо намуда, муассисаҳои тиббӣ бо таҷҳизоти муосир таъмин гардида, усулҳои нави ташхису табобат ҷорӣ карда мешаванд. Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоношиносӣ» низ фаъолияти худро дар асоси сиёсати созандаву бунёдкоронаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва бо мақсади баланд бардоштани сифати хизматрасонии тиббӣ, рушди илм ва омодасозии мутахассисони баландихтисос идома медиҳад.

Дар идомаи чорабинӣ профессори кафедраи онкологияи Муассисаи давлатии таълимии «Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино», доктори илмҳои тиб, профессор Ҷ.Р. Сангинов дар мавзуи «Нақши Ваҳдати миллӣ дар рушди Тоҷикистони соҳибистиқлол» маърӯза намуда, иброз дошт, ки ваҳдати миллӣ омили асосии таҳкими давлатдорӣ, рушди илм, маориф ва тандурустӣ буда, ҳифзу таҳкими он вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди мамлакат мебошад.

Дар доираи чорабинӣ инчунин навори кӯтоҳ оид ба дастовардҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дар даврони соҳибистиқлолӣ ба намоиш гузошта шуда, иштирокчиён аз барномаи фарҳангӣ иборат аз сурудҳои ватандӯстона баҳравар гардиданд.

Дар фарҷоми чорабинӣ иштирокчиён таъкид намуданд, ки ҳифзу таҳкими сулҳу ваҳдати миллӣ вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон буда, кормандони Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоношиносӣ» минбаъд низ бо ҳисси баланди масъулият барои рушди соҳаи тандурустӣ, пешрафти илми тиб, татбиқи дастовардҳои муосири илмӣ ва ҳифзи саломатии аҳолӣ саҳми арзандаи худро хоҳанд гузошт.

Чорабинӣ бо суратгирии хотиравии иштирокчиён ба анҷом расид.

Дар ҷаҳони муосир, ки рақобати давлатҳо бештар хусусияти маърифативу фарҳангӣ касб намудааст, нақши шахсиятҳои бузурги таърихӣ ҳамчун рамзи ҳувияти миллӣ ва тамаддунӣ аҳаммияти махсус дорад. Дар ин замина, Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз 23 майи соли 2026 дар бораи таъсиси Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Сино дар соҳаи тиб иқдоми муҳимми маърифатӣ ва фарҳангӣ ба ҳисоб меравад.

Ин ҷоиза гувоҳи он аст, ки давлат мероси илмии худро ҳамчун неруи зиндаи рушди ҷомеа ва омили бунёди оянда арзёбӣ менамояд. Таъсиси он дар остонаи ҷашни 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон рамзи камолоти давлатдорӣ, арҷгузорӣ ба мероси ниёгон ва рушди маърифат мебошад.

Ҷоизаи мазкур пайванди маънавии гузашта, имрӯз ва ояндаро таҷассум намуда, хотираи таърихиро ба манбаи неруи созандаи фардо табдил медиҳад. Аз нуқтаи назари фалсафаи таърих, ҷомеа танҳо дар сурате метавонад ояндаи худро бунёд намояд, ки миёни мероси гузашта ва ормонҳои оянда робитаи созанда барқарор созад.

Абӯалӣ ибни Сино аз ҷумлаи нобиғаҳои нодири башарист, ки осори ӯ аз доираи як миллат фаротар рафта, ба мероси умумии инсоният табдил ёфтааст. Асарҳои машҳури ӯ, аз ҷумла «Ал-Қонун фи-т-тиб», «Китоб аш-Шифо», «Ан-Наҷот» ва «Ал-Ишорот ва-т-танбиҳот» дар ташаккули ҷаҳонбинии илмӣ ва рушди илми тиб нақши муҳим бозидаанд.

Бузургии Ибни Сино танҳо дар донишҳои тиббии ӯ нест. Ӯ инсонро ҳамчун ваҳдати ҷисм, ақл ва рӯҳ арзёбӣ намуда, бемориро вайроншавии тавозуни умумии вуҷуди инсон медонист. Ин ҷаҳонбинӣ имрӯз низ дар меҳвари назарияҳои тибби ҳамгиро қарор дорад ва ӯро ба рамзи инсонгароии тиббӣ табдил додааст.

Дар муҳити илмӣ масъалаи омӯзиши мероси Ибни Сино аҳаммияти махсус дорад. Дар ин самт таҳқиқоти олимони тоҷик, аз ҷумла пажӯҳиши Далер Комилов таҳти унвони «Синошиносӣ дар Тоҷикистон дар асри XX ва ибтидои асри XXI», барои арзёбии воқеъбинонаи мақоми Ибни Сино саҳми арзишманд гузоштааст.

Ҷоизаҳо на танҳо воситаи қадршиносӣ, балки механизми ташаккули арзишҳои ҷомеа мебошанд. Аз ин рӯ, таъсиси Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Сино паёми муҳим дорад: илм бояд пеш аз ҳама дар хизмати инсон қарор дошта бошад ва арзиши дониш бо манфиати он барои ҷомеа муайян гардад.

Дар шароити рушди босуръати технология, аз ҷумла зеҳни сунъӣ, муҳандисии генетикӣ ва тибби рақамӣ, масъалаҳои ахлоқии илм аҳаммияти бештар пайдо мекунанд. Таърих нишон додааст, ки дониш бе масъулият метавонад ба оқибатҳои номатлуб оварда расонад. Аз ин рӯ, ҷоиза ба эҳёи мафҳуми виҷдони илмӣ ва масъулияти ахлоқии муҳаққиқ мусоидат менамояд.

Дар низоми муносибатҳои байналмилалии муосир илм ва фарҳанг ба абзорҳои муҳими «қудрати нарм» табдил ёфтаанд. Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Сино метавонад ҷойгоҳи Тоҷикистонро ҳамчун маркази муколамаи илмӣ ва маърифатӣ таҳким бахшад, олимони кишварҳои гуногунро муттаҳид созад ва барои рушди ҳамкории байналмилалӣ замина фароҳам оварад.

Аҳаммияти ин ҷоиза махсусан дар асри XXI бештар эҳсос мешавад. Пешрафтҳои илмӣ дар баробари имкониятҳои бузург масъалаҳои ҷиддии ахлоқиро низ ба миён меоранд. Дар чунин шароит андешаҳои инсонгароёнаи Ибни Сино аҳаммияти нав пайдо намуда, хотиррасон месозанд, ки дониш бояд барои ҳифзи ҳаёт, шаъну каромат ва рушди инсон хизмат намояд.

Аз ин рӯ, Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Сино метавонад ба яке аз марказҳои ташаккули фарҳанги нави ахлоқии тиб табдил ёбад, ки дар меҳвари он эҳтиром ба инсон, адолати иҷтимоӣ, масъулияти илмӣ ва ҳамбастагии дониш бо инсондӯстӣ қарор доранд.

Таъсиси ин ҷоиза ҳамзамон шакли эҳёи хотираи таърихӣ ва ҳифзи мероси маънавии миллат мебошад. Миллате, ки аз сарчашмаҳои фарҳангии худ дур мешавад, қобилияти офаридани маъно ва бунёди ояндаро аз даст медиҳад. Аз ин рӯ, ин ҷоиза ба ҷаҳониён хотиррасон мекунад, ки Ибни Сино на танҳо шахсияти таърихӣ, балки роҳнамои ахлоқии ҷомеаи муосир низ мебошад.

Ин иқдом метавонад оғози марҳилаи нави эҳёи маърифатии Тоҷикистон гардад. Дар шароити муосир сарвати воқеии давлат иқтидори илмӣ, фарҳангӣ ва маънавии он мебошад. Ҷоизаи мазкур ба таҳкими худшиносии миллӣ, рушди рақобатпазирии илмӣ ва тақвияти масъулияти ҷаҳонӣ мусоидат мекунад.

Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 23 майи соли 2026 №1180 дар бораи таъсиси Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Сино дар соҳаи тиб яке аз муҳимтарин иқдомҳои фарҳангӣ ва маърифатии даврони соҳибистиқлолӣ мебошад. Бо шарофати сиёсати хирадмандонаи роҳбарияти давлат Тоҷикистон тавонистааст мероси илмӣ ва фарҳангии худро дар арсаи байналмилалӣ муаррифӣ намояд.

Дар маҷмӯъ, аҳаммияти ин ҷоиза дар эҳёи мероси илмии Ибни Сино, таҳкими ҷойгоҳи байналмилалии Тоҷикистон, рушди арзишҳои инсонгароии тиббӣ, тақвияти масъулияти ахлоқии илм ва густариши ҳамкории байналмилалӣ зоҳир мегардад.

Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Сино дар соҳаи тиб рамзи пайванди хотираи таърихӣ, масъулияти имрӯз ва умеди фардо мебошад. Он нишон медиҳад, ки илм бояд бо ахлоқ, дониш бо масъулият ва пешрафт бо инсонгароӣ ҳамқадам бошад. Маҳз дар ҳамин арзишҳо аҳаммияти фарҳангӣ, ахлоқӣ ва тамаддунии ин ҷоиза таҷассум меёбад.

Муродзода Акбар Исматулло – Директори МД МҶИС –

Имрӯз роҳбарият ва кормандони Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ» ҷиҳати арҷгузорӣ ба хизматҳои таърихии фарзандони барӯманди миллат – Нусратулло Махсум, Шириншоҳ Шоҳтемур ва Нисор Муҳаммад ба Оромгоҳи Лучоб ташриф оварданд.

Ин иқдоми наҷиб ва инсондӯстона дар доираи сиёсати хирадмандона ва фарҳангпарваронаи Эмомалӣ Раҳмон – Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ гардида, ба гиромидошти хотираи фарзандони фарзонаи миллат, таҳкими эҳсоси худшиносиву ватандӯстӣ, эҳтиром ба таърихи пурғановати миллӣ ва пос доштани арзишҳои маънавию фарҳангии халқ мусоидати муассир менамояд.

Ҳадафи ин иқдом эҳтиром ва гиромидошти хотираи шахсиятҳои таърихии Тоҷикистон, инчунин пос доштани арзишҳои миллӣ ва давлатдорӣ мебошад.

Нусратулло Махсум яке аз роҳбарони аввалини Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, дар ташаккули давлатдории миллӣ ва таҳкими пояҳои сиёсии кишвар саҳми назаррас гузоштааст.

Шириншоҳ Шоҳтемур аз муборизони фаъоли роҳи таъсиси Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳсуб ёфта, барои ҳифзи манфиатҳои миллӣ ва рушди ҷомеа хизматҳои арзишманд анҷом додааст.

Нисор Муҳаммад низ ҳамчун шахсияти маъруф дар таърихи кишвар бо фаъолияти ҷамъиятӣ ва саҳми худ дар пешрафти ҷомеа мақоми шоиста дорад.

Оромгоҳи Лучоб яке аз маконҳои муқаддас ва таърихии пойтахт ба шумор рафта, оромгоҳи бисёре аз шахсиятҳои барҷастаи сиёсиву фарҳангии кишвар мебошад. Аёдати чунин маконҳо нишонаи эҳтиром ба таърих, фарҳанг ва қаҳрамонони миллат маҳсуб меёбад.

Ғояи асосии ин иқдом арҷгузорӣ ба хизматҳои бузургони миллат, ҳифзи хотираи таърихӣ ва тарбияи ҳисси ватандӯстиву худшиносии миллӣ дар ҷомеа, махсусан миёни ҷавонон, мебошад.

Имрӯз дар Муассисаи давлатии “Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ” бахшида ба “Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон” маҷлиси тантанавӣ баргузор гардид.

Дар чорабинӣ директори муассиса Муродзода Акбар Исматулло зимни суханронии худ таъкид намуд, ки сиёсати давлатии ҷавонон, ки бо дастгириҳои пайвастаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон амалӣ мегардад, барои рушди нерӯи зеҳнӣ, баланд бардоштани сатҳи дониш ва ташаккули мутахассисони ҷавон заминаи мусоид фароҳам овардааст.

Қайд гардид, ки ҷавонон имрӯз ҳамчун нерӯи созанда ва пешбарандаи ҷомеа дар тамоми соҳаҳо, аз ҷумла тандурустӣ ва илми саратоншиносӣ, саҳми арзишманд гузошта, бо масъулияти баланд баҳри ҳифзи солимии аҳолӣ фаъолияти содиқона менамоянд.

Ҳамзамон, зимни чорабинӣ вобаста ба дастгирии давлатии ҷавонон, фароҳам овардани шароити мусоид барои таҳсил, фаъолияти касбӣ ва ҷалби ҷавонон ба корҳои ҷамъиятӣ ибрози назар карда шуд.

Инчунин зикр гардид, ки ҳамасола 25 май дар Ҷумҳурии Тоҷикистон “Рӯзи ҷаҳонии футбол” таҷлил мегардад. Таъкид шуд, ки ташаббуси эълон намудани ин рӯз аз ҷониби Президенти Ассотсиатсияи футболи Осиёи Марказӣ ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Рустами Эмомалӣ пешниҳод гардидааст. Дар ин замина гуфта шуд, ки рушди варзиш, тарғиби тарзи ҳаёти солим ва ҷалби ҷавонон ба машғулиятҳои варзишӣ яке аз самтҳои муҳими сиёсати иҷтимоии давлат ба ҳисоб меравад.

Дар фарҷоми чорабинӣ ба як қатор ҷавонони фаъоли муассиса барои фаъолияти намунавӣ, масъулияти баланд ва саҳми арзандаашон дар пешбурди фаъолияти муассиса Сипоснома тақдим карда шуд.

Ҳайати расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар кори ин ҳамоиши муҳими байналмилалӣ иштироки фаъолона намуда, намояндагони соҳаи онкологияи кишвар бо як қатор маърӯзаҳои илмӣ баромад карданд.

Дар доираи анҷуман директори Марказ Муродзода А. И. бо маърӯзаи муфассал баромад намуда, дастовардҳои муҳими хадамоти онкологии Ҷумҳурии Тоҷикистонро муаррифӣ кард. Дар маърӯза татбиқи усулҳои муосири табобат, аз ҷумла ҷарроҳиҳои каминвазивӣ, ки дар онҳо ҳаҷми амалиёти ҷарроҳии банақшагирифташуда бе осеби ҷиддӣ анҷом дода шуда, давраи барқароршавӣ дар муҳлати кӯтоҳ сурат мегирад, махсус таъкид гардид.

Таваҷҷуҳи махсус ба дастоварди муҳим — қабули Барномаи давлатии пешгирӣ ва назорати бемориҳои саратонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2025–2029 равона гардид, ки ҳадафи он такмили низоми ташхиси барвақтӣ, табобат ва паст намудани сатҳи фавт аз бемориҳои саратонӣ мебошад.

Яке аз рӯйдодҳои муҳими сафар ба имзо расидани Нақшаи чорабиниҳо оид ба рушди ҳамкорӣ дар самти ташхис ва табобат байни муассисаҳои соҳавии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Беларус буд. Ҳуҷҷати мазкур густариши ҳамкориҳои илмиву амалӣ, табодули таҷриба байни мутахассисон, ҷорӣ намудани усулҳои муосири ташхис ва табобат, инчунин рушди барномаҳои муштараки таълимӣ ва таҷрибаомӯзиро пешбинӣ менамояд.

Лаҳзаи муҳими анҷуман тақдими Номаи сипос аз ҷониби Котиби генералии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ба директори Марказ Муродзода Акбар Исматулло гардид. Мукофоти мазкур барои саҳми назаррас дар рушди хадамоти онкологӣ, таҳкими ҳамкориҳои байналмилалӣ ва иштироки фаъолона дар фаъолияти ҷомеаи касбӣ тақдим карда шуд.

7 апрели соли 2026 бо иштироки роҳбарият ва кормандони Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ», инчунин намояндаи ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон – полковники хизмати дохила Абдуллозода Б.Қ., як вохӯрии муҳим баргузор гардид.

Дар рафти чорабинӣ масъалаҳои муҳими вобаста ба пешгирии ҷинояткорӣ, терроризм ва экстремизм баррасӣ шуда, таъкид гардид, ки ин зуҳурот ба амният ва суботи ҷомеа хатари ҷиддӣ доранд.

Қайд карда шуд, ки дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати технологияҳои иттилоотӣ, баланд бардоштани маърифати ҳуқуқӣ, ҳушёрии сиёсӣ ва масъулияти шаҳрвандӣ аҳамияти аввалиндараҷа дорад.

Ҳамчунин зикр гардид, ки тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи ватандӯстӣ, худшиносӣ ва эҳтиром ба арзишҳои миллӣ яке аз роҳҳои асосии пешгирии таъсири идеологияҳои ифротӣ мебошад.

Дар анҷоми вохӯрӣ зарурати тақвияти ҳамкорӣ бо мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва густариши корҳои фаҳмондадиҳӣ миёни аҳолӣ таъкид гардид.

Ҳар як шаҳрванди кишвар бояд дар ҳифзи сулҳу субот, оромӣ ва пешрафти ҷомеа саҳми худро гузорад.

Бо мақсади иҷрои талаботи «Стратегияи давлатии муқовимат ба коррупсия дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии кормандон, санаи 2 апрели соли 2026 дар Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ»-и Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон вохӯрии судманд баргузор гардид.

Дар чорабинӣ нозири шуъбаи муқовимат ба коррупсияи раёсати Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе, капитани адлия Нуридинзода Комрон Қутбиддин иштирок намуда, бо кормандони Марказ (табибон, кормандони миёнаи тиб, хазинадорон), инчунин кормандони кафедраҳои МДТ «Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино» ва МДТ ДТБКСТ ҶТ мулоқот анҷом дод.

Зимни вохӯрӣ маърӯзаи пурмуҳтаво оид ба масъалаҳои мубрами муқовимат ба коррупсия пешниҳод гардида, иштирокчиён дар фазои озод табодули афкор намуданд. Ҳамзамон, пас аз анҷоми маърӯза ба саволҳои иштирокчиён ҷавобҳои мушаххас ва муфассал дода шуданд.

Дар рафти чорабинӣ масъулини мақомот ба иштирокчиён дар бораи моҳияти Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муқовимат ба коррупсия» ва «Стратегияи давлатии муқовимат ба коррупсия дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030» маълумот дода, инчунин роҳҳои пешгирии коррупсия, тағйиру иловаҳои воридшуда ба қонунгузории ҷиноятӣ ва маъмурӣ марбут ба истифодаи ғайриқонунии нерӯи барқ, инчунин масъалаҳои муҳими дигар, аз қабили анҷом додани корҳои ободониву созандагӣ ва таълиму тарбияи наврасону кӯдаконро мавриди баррасӣ қарор доданд.

Қобили зикр аст, ки роҳбарият ва кормандони Марказ дар баробари фаъолияти касбӣ ба масъалаҳои пешгирии коррупсия таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуда, мунтазам корҳои фаҳмондадиҳӣ ва ташвиқотиро роҳандозӣ менамоянд. Ин масъала таҳти назорати доимии роҳбарияти муассиса қарор дошта, дар ҳамаи маҷлисҳо ва ҳамоишҳои хизматӣ пайваста баррасӣ мегардад.

Маврид ба зикр аст, ки мақсад аз баргузории чунин чорабиниҳо ин пеш аз ҳама ҷалб намудани таваҷҷуҳи ҷомеа ба масъалаҳои мубориза бо коррупсия, баланд бардоштани мафкураи ҳуқуқии шаҳрвандон, пешгирии содиршавии ҳама гуна ҳуқуқвайронкуниҳо, таъмини иҷрои қонунҳо ва барномаҳои давлатии зиддикоррупсионӣ арзёбӣ мегардад.

Дар анҷом таъкид гардид, ки чунин вохӯриҳо дар оянда низ ба таври мунтазам баргузор гардида, ҷиҳати баланд бардоштани маърифати ҳуқуқӣ ва пешгирии ҳама гуна зуҳуроти коррупсионӣ саҳми назаррас хоҳанд гузошт.

Бори аввал дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ (МҶИС) системаи PACS ҷорӣ гардид.
Соли 2025 дар Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ (МҶИС) бори аввал дар Ҷумҳурии Тоҷикистон системаи муосири PACS (Picture Archiving and Communication System – Система барои бойгонӣ ва интиқоли тасвирҳои тиббӣ) ҷорӣ карда шуд. Ин иқдом қадами муҳиме дар роҳи рақамисозии соҳаи тандурустии кишвар ва баланд бардоштани сифати ёрии тиббии онкологӣ ба ҳисоб меравад.
PACS чист?
PACS – платформаи рақамиест, ки имкон медиҳад тасвирҳои тиббӣ (КТ, МРТ, рентген, УЗИ ва ғайра) бе истифодаи воситаҳои плёнка нигоҳдорӣ, коркард, интиқол ва тамошо карда шаванд. Система интиқоли зудтари маълумотро байни шуъбаҳо таъмин намуда, бо дигар системаҳои иттилоотии тиббӣ (HIS, RIS) ҳамгиро мешавад ва меъёрҳои байналмилалии DICOM-ро риоя мекунад.
Чӣ гуна PACS ба беморон кумак мекунад?
• Диагностикаи зуд: табибон натиҷаҳои ташхисро фавран баъди гузаронидани он мегиранд, ки ин вақти муайянкунии ташхисро кӯтоҳ мекунад.
• Беҳтаршавии сифати муолиҷа: тасвирҳои дорои сифати баланд ба табибон имконият медиҳанд табобатро дақиқтар тарҳрезӣ кунанд, самаранокии онро назорат кунанд ва гурӯҳҳои муштаракро барои маслиҳат ҷалб намоянд.
• Телемедицина: система имкони машваратҳои фосилавиро на танҳо дар дохили марказ, балки бо дигар минтақаҳои ҷумҳурӣ, аз ҷумла ноҳияҳои дурдаст фароҳам меорад. Ин ба беморони минтақавӣ имконият медиҳад, ки бе омадан ба Душанбе, аз табибони маркази МҶИО машварати мутахассисон гиранд.
• Нигоҳдории таърихи беморӣ: ҳамаи маълумоти бемор дар бойгонии электронӣ ҳифз мегардад, ки ин имкон медиҳад динамикаи беморӣ таҳлил шавад ва тактикаи муолиҷа ислоҳ гардад.
• Сарфаи вақт ва маблағ: беморон ҷавобҳоро зудтар мегиранд, шумораи ташхисҳои такрорӣ ва боздидҳо кам мегардад.
Аҳамияти он барои соҳаи тандурустии Тоҷикистон
Ҷорӣ намудани системаи PACS дар МҶИО ҳамчун лоиҳаи пилотӣ намунаи қобили татбиқи тибби муосир мебошад ва стандарти нави сифати ёрии онкологиро дар кишвар муайян менамояд. Ин система самаранокии кори табибонро баланд мебардорад, фишорро болои кормандон кам мекунад ва ба онҳо имкон медиҳад, ки ба чизи асосӣ — нигоҳубини беморон — диққати бештар диҳанд.
Маркази ҷумҳуриявии илмии онкологӣ минбаъд низ рушди технологияҳои рақамӣ ва татбиқи ҳалли пешрафтаро идома медиҳад, ки барои беҳтарсозии ташхис ва табобати саратон равона шудаанд ва онҳоро барои ҳамаи сокинони Тоҷикистон дастрас мегардонанд.